Een conformiteitsattest voor huurwoningen is in Vlaanderen niet overal verplicht — maar het aantal gemeenten dat het eist groeit snel, en de Vlaamse overheid werkt aan een universele invoering tegen 2030. Als verhuurder die zich de vraag stelt of u al dan niet een conformiteitsattest nodig heeft, leest u in dit artikel precies wat het attest inhoudt, wanneer het van u wordt gevraagd en hoe u het aanvraagt.
Wat is een conformiteitsattest voor een huurwoning?
Een conformiteitsattest is een officieel gemeentelijk document dat bevestigt dat een huurwoning voldoet aan de minimale veiligheids-, gezondheids- en woonkwaliteitsnormen zoals vastgelegd in de Vlaamse Codex Wonen (VCW). Het attest wordt afgeleverd door de gemeente na een technische inspectie van de woning.
Het conformiteitsattest is niet hetzelfde als:
- Het EPC-certificaat (energieprestatie — verplicht bij élke verhuur)
- Het asbestattest (asbestinventaris — verplicht bij pre-2001 woningen)
- De elektrische keuring (AREI-conformiteit — verplicht bij eigendomsoverdracht)
Het conformiteitsattest gaat over de fundamentele bewoonbaarheid van de woning: structurele veiligheid, ventilatie, minimale oppervlakten, sanitaire voorzieningen, verwarmingsmogelijkheden en vochtigheid.
Wanneer is een conformiteitsattest verplicht?
Situatie 1: Uw gemeente eist het
Vlaanderen heeft geen universele wettelijke verplichting voor een conformiteitsattest bij verhuur — maar gemeenten mogen het zelf verplicht stellen via gemeentelijke reglementen. Steeds meer Antwerpse en Vlaamse gemeenten doen dit, met name voor:
- Woningen in buurten met verhoogd risico op ongeschikte woningen
- Kamerverhuur en co-housing (studenten- en arbeiderswoningen)
- Kleine woningen onder een bepaalde oppervlakte
- Woningen ouder dan een bepaald bouwjaar
Controleer bij uw gemeente of een conformiteitsattest vereist is voordat u een nieuw huurcontract afsluit.
Situatie 2: Uw huurder of de woninginspectie vraagt het op
Een huurder of de Vlaamse woninginspectie kan de conformiteit van een huurwoning altijd betwisten. Als de woning niet voldoet aan de minimale normen van de VCW, riskeert u als verhuurder:
- Een ongeschikt- of onbewoonbaarverklaring door de woninginspectie
- Een verbod om de woning te verhuren tot de problemen zijn verholpen
- Terugvordering van betaalde huur door de huurder
Let op: voldoet uw woning niet aan de normen van de Vlaamse Codex Wonen, dan riskeert u een verhuurverbod tot de problemen verholpen zijn én terugvordering van reeds betaalde huur door de huurder. Een proactief conformiteitsattest beschermt u tegen deze gevolgen.
Een proactief conformiteitsattest laat zien dat uw woning wél aan de normen voldoet — en beschermt u als verhuurder in geval van geschillen.
Situatie 3: Verplicht bij sociale verhuur
Woningen die worden verhuurd via een Sociaal Verhuurkantoor (SVK) of die sociale huurders opnemen, zijn wettelijk verplicht te beschikken over een conformiteitsattest vóór ingebruikname.
Toekomstige universele verplichting
De Vlaamse overheid heeft als doelstelling om het conformiteitsattest universeel verplicht te stellen voor alle nieuwe huurcontracten in Vlaanderen tegen 2030 — als onderdeel van de bredere hervorming van de huurmarkt en het VLOK-systeem (Vlaams Platform voor Omgevingskwaliteit). Wie nu al een attest heeft, is voorbereid op deze regelgeving.
Wat wordt er geïnspecteerd?
Bij de conformiteitsinspectie controleert een erkend woningcontroleur (ambtenaar van de gemeente of een aangesteld bureau) de woning op basis van het technisch verslag van de VCW. De inspectie gaat na of de woning vrij is van:
Structurele gebreken
- Scheuren in dragende muren en funderingen
- Doorzakkende of gevaarlijke vloeren en plafonds
- Onveilige trappen (zonder leuning, te steil)
Vocht en ventilatie
- Opstijgend vocht, condensatie of schimmelvorming
- Afwezigheid van ventilatievoorzieningen in keuken, badkamer en slaapkamers
- Slechte luchtdichtheid van ramen en buitendeuren
Sanitaire installaties
- Aanwezigheid van een toilet met spoeling
- Aanwezigheid van warm en koud stromend water
- Keuken- en badkameruitrusting
Verwarming en energievoorzieningen
- Mogelijkheid tot adequate verwarming van alle leefruimten
- Veiligheid van de verwarmingsinstallatie
Minimale oppervlakten
- Woonoppervlakte per bewoner (minimum per slaapkamer)
- Totale bewoonbare oppervlakte
Brandveiligheid
- Aanwezigheid van rookmelders (verplicht in elke slaap- en woonruimte)
- Veiligheid van elektrische installaties (zichtbare gebreken)
Wat is het verschil met een ongeschiktheids- of onbewoonbaarverklaring?
| Situatie | Wat het betekent |
|---|---|
| Conformiteitsattest | Woning is POSITIEF beoordeeld en voldoet aan de minimumnormen |
| Ongeschikte woning | Woning heeft gebreken maar is bewoonbaar — verhuurder moet herstellen |
| Onbewoonbare woning | Woning is te gevaarlijk — bewoning en verhuur verboden |
Het conformiteitsattest is dus de positieve bevestiging; de andere twee zijn negatieve vaststellingen.
Hoe vraagt u een conformiteitsattest aan?
De procedure verloopt via de gemeente waar de woning gelegen is:
- Aanvraag indienen bij de dienst Wonen of Ruimtelijke Ordening van de gemeente
- Dossier samenstellen: adres, kadastraal nummer, huurcontract (of intentie), identiteitsgegevens eigenaar
- Woningcontrole inplannen: een woningcontroleur maakt een afspraak voor een technische inspectie ter plaatse
- Technisch verslag ontvangen: na de inspectie ontvangt u een verslag met de bevindingen
- Attest of herstelopdracht: is de woning conform? Dan ontvangt u het attest. Zijn er gebreken? Dan krijgt u een herstelopdracht met termijn.
De doorlooptijd bedraagt doorgaans 4 tot 8 weken vanaf de aanvraag, afhankelijk van de gemeente en de werkdruk van de woninginspectie.
Hoe lang is een conformiteitsattest geldig?
Een conformiteitsattest is 10 jaar geldig, tenzij:
- Er ingrijpende structurele werken worden uitgevoerd aan de woning
- De bestemming of bewonerssamenstelling ingrijpend wijzigt
- De woninginspectie een nieuwe controle uitvoert naar aanleiding van een klacht
Na 10 jaar moet een nieuwe conformiteitsinspectie worden aangevraagd als u het attest wil vernieuwen.
Wat kost een conformiteitsattest?
De kostprijs van een conformiteitsattest verschilt per gemeente. Gemeenten bepalen zelf hun retributie voor de woninginspectie:
| Woningtype | Indicatieve gemeentelijke retributie |
|---|---|
| Studio / kamer | €50–€100 |
| Appartement | €75–€150 |
| Woning | €100–€200 |
Naast de gemeentelijke retributie kunnen er kosten verbonden zijn aan het in orde brengen van eventuele gebreken vóór de inspectie.
Verschil conformiteitsattest en asbestattest
Dit is een veelgestelde vraag bij verhuurders die meerdere attesten moeten beheren:
| Conformiteitsattest | Asbestattest | |
|---|---|---|
| Onderwerp | Bewoonbaarheid, veiligheid, kwaliteit | Aanwezigheid van asbesthoudende materialen |
| Verplicht bij verhuur | Gemeentelijk of sociaal verhuur | Vanaf 2030 (nieuw huurcontract) |
| Afgeleverd door | Gemeente | OVAM-gecertificeerde deskundige |
| Geldigheid | 10 jaar | 5 jaar |
| Kosten | €50–€200 (gemeenteretributie) | €150–€550 (afhankelijk van woning) |
Wat doet u als uw woning niet conform is?
Als de inspectie gebreken vaststelt, ontvangt u een technisch verslag met herstelopdracht. U krijgt een redelijke termijn — doorgaans 3 tot 12 maanden — om de gebreken te verhelpen. Na herstel vraagt u een hercontrole aan, waarna het attest kan worden afgeleverd.
Tijdens de herstelperiode mag u de woning in principe nog verhuren als ze veilig bewoonbaar is (bij "ongeschikte" status). Bij een "onbewoonbaarverklaring" geldt een verhuurverbod.
Veelgestelde vragen
Is een conformiteitsattest verplicht in Antwerpen?
Antwerpen heeft specifieke regels voor kamerverhuur en co-housing, waarbij een conformiteitsattest vereist is. Voor reguliere huurwoningen (appartementen, huizen) geldt geen algemene verplichting, maar de woninginspectie kan altijd worden ingeschakeld bij klachten. Controleer de actuele gemeentelijke reglementen via antwerpen.be.
Wie voert de conformiteitsinspectie uit?
De inspectie wordt uitgevoerd door een erkend woningcontroleur, vaak een ambtenaar van de gemeentelijke dienst Wonen of een erkend extern bureau dat door de gemeente is aangesteld. De eigenaar kan zelf geen conformiteitsattest opmaken.
Kan ik mijn huurwoning verhuren zonder conformiteitsattest?
In gemeenten zonder verplichtstellend reglement kunt u een gewone huurwoning verhuren zonder conformiteitsattest, op voorwaarde dat de woning voldoet aan de minimale kwaliteitsnormen van de Vlaamse Codex Wonen. Dit is echter geen vrijgeleide: als de woning objectief niet voldoet, riskeert u een ongeschikt- of onbewoonbaarverklaring.
Geldt een conformiteitsattest ook voor appartementen die worden verhuurd via Airbnb?
Tijdelijke verhuur via vakantieplatforms valt onder andere regelgeving (toeristische verhuur). Een conformiteitsattest voor langdurende woonhuur is daar niet van toepassing, maar de gemeente kan eigen regels stellen voor toeristische verhuur, waaronder brandveiligheidsnormen.
Wat als ik het conformiteitsattest wil gebruiken als argument bij huurprijsonderhandelingen?
Een conformiteitsattest bewijst dat de woning voldoet aan de minimumnormen, maar het geeft geen waardeoordeel over de kwaliteit of marktwaarde. Voor een correcte huurprijsbepaling of vastgoedschatting in de regio Antwerpen kunt u bij Berabrick terecht voor professioneel advies.
Berabrick helpt u als verhuurder in Antwerpen
Berabrick begeleidt verhuurders in Antwerpen, Borgerhout, Berchem, Merksem, Deurne, Hoboken en Wilrijk bij alle verplichtingen rond woonkwaliteit en verhuur. Van de plaatsbeschrijving en de verplichte rookmelders tot de CO-detector in de huurwoning: wij zorgen voor een sluitend dossier.
Bel ons op +32 492 77 94 75 of vraag online een vrijblijvende offerte aan via ons contactformulier.