Ja, een CO-detector is in Vlaanderen verplicht in elke woning met een verbrandingstoestel — een gaskachel, gasboiler, cv-ketel op gas of stookolie, houtkachel, pelletkachel of open haard. Als verhuurder bent u verantwoordelijk voor de plaatsing vóór de start van de huur.
Koolmonoxide (CO) is een reukloos, kleurloos en smakeloos gas dat vrijkomt bij onvolledige verbranding van gas, stookolie, hout of pellets. Het is dodelijk bij hoge concentraties en verantwoordelijk voor tientallen sterfgevallen per jaar in België. Dit artikel legt uit wie wanneer een CO-detector nodig heeft, welk type u moet kiezen en waar u ze plaatst.
Is een CO-detector wettelijk verplicht in Vlaanderen?
Ja — maar de verplichting is gekoppeld aan de aanwezigheid van verbrandingstoestellen in de woning. De Vlaamse bouwregelgeving (Besluit van de Vlaamse Regering houdende de kwaliteitsnormen voor woningen, zoals gewijzigd) en de technische voorschriften stellen:
CO-detector verplicht bij:
- Woningen met een gaskachel, gasboiler of gasgestookte cv-ketel (aardgas of propaan/butaan)
- Woningen met een stookoliegestookte verwarmingsketel
- Woningen met een houtkachel, pelletkachel of open haard
- Woningen met een inpandige garage die aansluit op de leefruimten
CO-detector niet verplicht maar aanbevolen bij:
- Volledig elektrisch verwarmde woningen (infrarood, elektrische convectoren, elektrische boiler)
- Woningen met uitsluitend zonnepanelen en elektrische warmtepomp zonder gasbackup
Waarom is koolmonoxide zo gevaarlijk?
Koolmonoxide bindt zich in het bloed aan hemoglobine — sneller en sterker dan zuurstof. Het verdringt de zuurstof uit het bloed en verhindert zo dat organen en de hersenen voldoende zuurstof ontvangen. Symptomen zijn aanvankelijk misleidend:
| CO-concentratie (ppm) | Symptomen |
|---|---|
| 35 ppm | Hoofdpijn en duizeligheid na 6-8 uur |
| 150 ppm | Hoofdpijn, duizeligheid, bewusteloosheid na 2-3 uur |
| 400 ppm | Levensgevaarlijk na 3 uur |
| 800 ppm | Bewusteloosheid na 45 minuten, overlijden na 2-3 uur |
| 1600 ppm | Overlijden na 1 uur |
De gelijkenis met griepsymptomen (hoofdpijn, misselijkheid, moeheid) maakt CO-vergiftiging bijzonder verraderlijk: veel slachtoffers realiseren zich niet dat ze in gevaar zijn.
Verschil tussen CO-detector en rookmelder
Dit is een veelgestelde vraag, want beide zijn verplicht. Ze zijn echter compleet verschillende toestellen:
| CO-detector | Rookmelder | |
|---|---|---|
| Detecteert | Koolmonoxide (onzichtbaar gas) | Rookdeeltjes (zichtbaar/tastbaar) |
| Gevaar | Onvolledige verbranding | Brand |
| Vereist bij | Verbrandingstoestellen | Alle woningen |
| Norm | EN 50291 | EN 14604 |
| Plaatsing | Bij verbrandingstoestellen + slaapkamers | Elke verdieping, elke slaapkamer |
Combinatiealarmers (rookmelder + CO-detector in één toestel) zijn op de markt en voldoen aan beide vereisten — dit kan een praktische oplossing zijn voor woningen met verbrandingstoestellen.
Er bestaat ook een afzonderlijk blog over de verplichtingen voor rookmelders: Hoeveel rookmelders zijn verplicht in uw woning?
Waar plaatst u een CO-detector?
De plaatsingsrichtlijnen zijn afgeleid van de Europese norm EN 50291 en de aanbevelingen van de ANPI (Nationaal Organisme voor Brandpreventie):
Nabij de verbrandingsbron
Plaats minstens één CO-detector in elke ruimte waar een verbrandingstoestel staat opgesteld:
- Stookruimte of technische ruimte (ketel, boiler)
- Keuken (als er een gasgestookt fornuis aanwezig is)
- Woonkamer (als er een houtkachel of open haard aanwezig is)
- Garage (als er een auto of verwarmingstoestel aanwezig is)
In de slaapkamers
CO-vergiftiging is gevaarlijker 's nachts, wanneer slapers het alarm niet of te laat opmerken:
- Plaats minstens één CO-detector per slaapkamer of één centrale detector in de gang die de slaapkamers verbindt
- CO verspreidt zich gelijkmatig in de lucht (soortelijk gewicht ≈ lucht), dus plaatsing op normale hoogte (eye-level) is correct
Niet plaatsen:
- Direct naast de verbrandingsbron (vals alarm door normale verbrandingsproducten)
- In badkamer, keuken dicht bij fornuis (stoom en damp veroorzaken storingen)
- Op plaatsen met sterke luchtstroom (ventilatierooster, raam)
- Nabij cosmetische spuiten, verf of reinigingsmiddelen (chemische stoffen kunnen de sensor beschadigen)
Welk type CO-detector voldoet aan de norm?
Alle CO-detectors in de handel moeten voldoen aan norm EN 50291. Let bij aankoop op:
- CE-markering aanwezig
- EN 50291 vermeld op het toestel of de verpakking
- Type B (voor residentieel gebruik) — niet type A (industrieel)
- Levensduur: de meeste detectors zijn 5 tot 10 jaar geldig. Na verloop van de levensduur moet het toestel vervangen worden, ongeacht of het nog correct functioneert
Merk op: een CO-detector heeft een beperkte levensduur door de elektrochemische sensor. Koop geen toestellen zonder duidelijke productiedatum of vervaldatum.
Wie is verantwoordelijk — verhuurder of huurder?
Verhuurder
De verhuurder is verantwoordelijk voor de plaatsing van de CO-detector(en) vóór het begin van de huurovereenkomst. Dit is een kwaliteitsverplichting die voortvloeit uit het Vlaams Woninghuurdecreet: de woning moet bij aanvang van de huur voldoen aan alle wettelijke veiligheids- en kwaliteitsnormen.
De verhuurder moet tevens:
- De werking van de detector testen vóór de inhuizing
- De plaatsingsdatum en het type vermelden in de plaatsbeschrijving bij intrede
- Vervangen wanneer de levensduur verstreken is (ook al is de huurder er al ingetrokken)
Huurder
De huurder is verantwoordelijk voor:
- Het periodiek testen van het alarm (maandelijks aanbevolen via de testknop)
- Het niet verwijderen of uitschakelen van de detector
- Het melden aan de verhuurder als de detector een storing heeft of de levensduur verstreken is
Bij de uittrede wordt de CO-detector idealiter opgenomen in de plaatsbeschrijving: werkt het toestel nog? Is de levensduur nog niet verstreken?
Hoe vermeldt u de CO-detector in de plaatsbeschrijving?
Een professioneel opgestelde plaatsbeschrijving bij intrede vermeldt:
- Aanwezigheid en locatie van elke CO-detector
- Merk en type van het toestel
- Productiedatum of vervaldatum (te lezen op het toestel)
- Testresultaat op dag van de plaatsbeschrijving (alarm functioneel?)
- Onderhoudsverantwoordelijkheid afgesproken in het huurcontract
Bij Berabrick verzorgen wij professionele, tegensprekelijke plaatsbeschrijvingen waarbij ook de rookmelders en CO-detectoren worden gedocumenteerd. Zo heeft u bij het einde van de huur een sluitend dossier. Meer informatie vindt u op onze plaatsbeschrijving-pagina.
Wat doet u als het CO-alarm afgaat?
Let op: een afgaand CO-alarm is altijd een noodsituatie. Verlaat onmiddellijk de woning met iedereen — ook huisdieren — en bel de hulpdiensten op 112. Ga niet terug naar binnen vóór de brandweer toestemming geeft en raadpleeg een arts, ook als u zich goed voelt.
Onmiddellijk:
- Verlaat de woning — breng iedereen naar buiten, ook huisdieren
- Sluit alle ramen en deuren bij het verlaten (vertraagt verspreiding)
- Bel de hulpdiensten: 112 — vertel dat het om CO gaat
- Ga niet terug naar binnen vóór de brandweer toestemming geeft
- Raadpleeg een arts — ook als u zich goed voelt (CO wordt geleidelijk afgegeven)
Daarna:
- Laat de verwarmingsinstallatie controleren door een erkende verwarmingstechnicus vóór ze opnieuw in gebruik wordt genomen
- Vergelijkbaar als na een gaslek: laat alles inspecteren
Veelgestelde vragen
Is een CO-detector ook verplicht bij een elektrische woning zonder verbrandingstoestellen?
Nee. Als de woning volledig elektrisch verwarmd wordt en er geen enkel verbrandingstoestel aanwezig is (geen gaskachel, geen houtkachel, geen stookolieketels, geen gasgestookt fornuis), is een CO-detector in Vlaanderen niet wettelijk verplicht. Hij blijft wel aanbevolen, ook voor de elektrische auto in een inpandige garage.
Kan ik één combinatietoestel (rook + CO) voor beide verplichtingen gebruiken?
Ja. Een gecertificeerde combinatiealarm (rookmelder + CO-detector in één toestel) dat voldoet aan zowel EN 14604 (rook) als EN 50291 (CO) telt voor beide verplichtingen. Let erop dat het toestel op de verpakking beide normen vermeldt.
Moet ik de CO-detector vervangen als de huurder er al een paar jaar inzit?
Ja. Als de levensduur van de CO-detector (doorgaans 5 tot 10 jaar) verstreken is tijdens de huurperiode, is de verhuurder verplicht het toestel te vervangen. Dit is een onderhoudsverplichting van de verhuurder, niet van de huurder.
Hoe dikwijls moet ik de CO-detector testen?
Fabrikanten bevelen een maandelijkse test aan via de testknop. Aanvullend is een jaarlijkse test met een testgas (CO-spray, beschikbaar bij installatiebedrijven) zinvol om de sensor zelf te testen. Bij professioneel cv-ketelonderhoud kan de technicus ook de CO-detector meenemen in zijn inspectie.
Wat doet de verhuurder als de woninginspectie vaststelt dat er geen CO-detector aanwezig is?
De woninginspectie kan bij afwezigheid van verplichte CO-detectoren een negatief technisch verslag opstellen, wat kan leiden tot een ongeschiktheid- of onbewoonbaarverklaring als de woning ook andere gebreken heeft. Voor de CO-detector alleen is een opmerking en herstelterm typisch de eerste stap. Zorg dus dat de detectors aanwezig, functioneel en gedocumenteerd zijn vóór elke inspectie.
Berabrick Vastgoedexpertise: keuringen voor verhuurders in Antwerpen
Verhuurt u een woning en wilt u zeker zijn dat alles in orde is — van CO-detectoren en rookmelders tot de plaatsbeschrijving en het cv-ketelonderhoud? Berabrick Vastgoedexpertise is actief in Antwerpen, Borgerhout, Berchem, Merksem, Deurne, Hoboken en Wilrijk en omgeving.
Bel of WhatsApp ons op +32 492 77 94 75 of vraag online een vrijblijvende offerte aan via ons contactformulier.