Bij een schenking van een gebouw dat vóór 2001 is gebouwd, is een asbestattest verplicht. Bij een zuivere erfenis (nalatenschap) is dat niet zo. Het verschil zit niet in de woning, maar in de juridische aard van de overdracht. Wie erft, krijgt het vastgoed door overlijden — een overdracht die buiten de informatieplicht valt. Wie schenkt, doet een overdracht onder levenden, en dan eist de wet wél een asbestattest. In dit artikel leggen we het onderscheid haarfijn uit.
De kernregel: overdracht onder levenden of niet?
De asbestattestplicht hangt samen met het begrip overdracht onder levenden (overdracht "onder de levenden", in tegenstelling tot overdracht door overlijden). De Vlaamse regelgeving koppelt de verplichting aan dat type overdracht voor gebouwen die vóór 1 januari 2001 werden gebouwd.
| Type overdracht | Asbestattest verplicht? |
|---|---|
| Verkoop | Ja |
| Schenking | Ja |
| Vestiging van een zakelijk recht (vruchtgebruik, erfpacht, opstal) | Ja |
| Inbreng in een vennootschap | Ja |
| Erfenis / nalatenschap (overlijden) | Nee |
De logica: bij een erfenis is er geen verkopende of schenkende partij die de andere partij vooraf moet informeren. De eigendom gaat automatisch over op de erfgenamen door het overlijden. Daarom valt de zuivere erfopvolging buiten de informatieplicht.
Schenking: het asbestattest is verplicht
Schenkt u een woning, appartement of ander gebouw van vóór 2001 aan bijvoorbeeld uw kinderen, dan moet u vóór het verlijden van de schenkingsakte een geldig asbestattest kunnen voorleggen. De begiftigde (wie de schenking ontvangt) moet op de hoogte zijn van de asbestsituatie, net zoals een koper dat moet zijn.
Concreet:
- Het attest moet er zijn vóór het ondertekenen van de schenkingsakte bij de notaris.
- De inhoud van het attest wordt meegedeeld aan de begiftigde en het attest wordt bij de akte gevoegd.
- Zonder geldig attest kan de notaris de schenkingsakte niet correct verlijden.
Dit geldt ook voor een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik — een veelgebruikte techniek bij vermogensplanning. Ook dan is een asbestattest nodig.
Erfenis: geen attest nodig, maar let op de volgende stap
Erft u een woning, dan hoeft u op het moment van de nalatenschap geen asbestattest te hebben. Maar de meeste erfgenamen doen daarna één van twee dingen:
- De woning verkopen. Op dat moment ontstaat de attestplicht alsnog, want een verkoop is een overdracht onder levenden. U heeft dan een geldig asbestattest nodig vóór de verkoopakte.
- De woning verdelen onder de erfgenamen. Wanneer één erfgenaam de andere(n) uitkoopt, kan er sprake zijn van een overdracht die de attestplicht activeert. Laat dit altijd door uw notaris beoordelen.
Met andere woorden: de erfenis zelf is vrijgesteld, maar zodra u het geërfde vastgoed te gelde maakt via verkoop, heeft u een attest nodig. Het loont dus om het attest tijdig aan te vragen als verkoop in het verschiet ligt.
Waarom erfgenamen toch vaak een asbestattest laten opmaken
Ook zonder wettelijke verplichting kiezen veel erfgenamen ervoor om meteen een asbestattest te laten opmaken. De redenen:
- U kent de toestand van de woning. Een asbestattest brengt in kaart welke materialen asbest bevatten en in welke categorie ze vallen. Dat is waardevolle informatie vóór u beslist te renoveren, verhuren of verkopen.
- U bent klaar voor een snelle verkoop. Een attest dat al klaarligt, voorkomt vertraging op het moment dat u beslist te verkopen.
- U vermijdt verrassingen bij renovatie. Wie gaat verbouwen zonder de asbestsituatie te kennen, riskeert onveilige werken en extra kosten. Boren, slijpen of breken in asbesthoudend materiaal is bovendien wettelijk verboden zonder de juiste aanpak.
Wat als er geen attest is bij de schenkingsakte?
Net als bij een verkoop weigert de notaris de akte te verlijden zonder geldig asbestattest. De schenking kan dan niet doorgaan tot het attest er is. Omdat een asbestattest in onze regio doorgaans binnen 5 tot 10 werkdagen kan worden opgemaakt, is dit met een beetje vooruitziendheid eenvoudig op te lossen.
Ontbreekt het attest of bevat het onjuiste informatie, dan kan de begiftigde zich onvoldoende geïnformeerd voelen over de asbestsituatie — een bron van latere discussie. Een correct attest beschermt zowel de schenker als de begiftigde.
Veelgestelde vragen over het asbestattest bij erfenis en schenking
Heb ik een asbestattest nodig als ik een woning erf?
Nee. Een zuivere erfenis (overdracht door overlijden) valt buiten de asbestattestplicht. U heeft op het moment van de nalatenschap geen attest nodig. Wel heeft u er een nodig zodra u de geërfde woning verkoopt of schenkt.
Is een asbestattest verplicht bij een schenking?
Ja. Een schenking is een overdracht onder levenden. Schenkt u een gebouw van vóór 2001, dan moet u vóór de schenkingsakte een geldig asbestattest voorleggen en de inhoud meedelen aan de begiftigde.
Geldt de attestplicht ook bij een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik?
Ja. Ook bij een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik en bij de vestiging van zakelijke rechten zoals vruchtgebruik, erfpacht of opstal op een gebouw van vóór 2001 is een asbestattest vereist.
Wat als de geërfde woning na 2000 is gebouwd?
Dan is er sowieso geen asbestattest vereist, ongeacht of u verkoopt of schenkt. De attestplicht geldt enkel voor gebouwen met een bouwjaar vóór 1 januari 2001.
Eén erfgenaam koopt de anderen uit — is er dan een attest nodig?
Dat kan. Wanneer een erfgenaam de mede-erfgenamen uitkoopt, kan er sprake zijn van een overdracht die de attestplicht activeert. Laat uw notaris uw specifieke situatie beoordelen.
Berabrick: uw gecertificeerde asbestdeskundige in Antwerpen
Berabrick Vastgoedexpertise maakt asbestattesten op via erkende OVAM-asbestdeskundigen in Antwerpen, Borgerhout, Berchem, Merksem, Deurne, Hoboken, Wilrijk en de ruime omgeving. Of u nu schenkt, een nalatenschap afwikkelt of een geërfde woning wil verkopen — wij plannen uw inspectie doorgaans binnen 5 werkdagen in.
Lees ook ons overzicht van alle verplichte keuringen bij verkoop en wanneer een asbestattest verplicht is bij verkoop.
Vraag vandaag nog een vrijblijvende offerte aan via ons contactformulier of bel direct op +32 492 77 94 75.